{"id":11897,"date":"2025-10-21T02:09:59","date_gmt":"2025-10-21T02:09:59","guid":{"rendered":"https:\/\/cms.haseca.leads.vn\/vai-tro-cua-suat-an-truong-hoc-trong-phat-trien-the-chat-va-tri-tue-hoc-sinh\/"},"modified":"2026-03-28T06:27:19","modified_gmt":"2026-03-28T06:27:19","slug":"vai-tro-cua-suat-an-truong-hoc-trong-phat-trien-the-chat-va-tri-tue-hoc-sinh-tkc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haseca.com\/data\/vai-tro-cua-suat-an-truong-hoc-trong-phat-trien-the-chat-va-tri-tue-hoc-sinh-tkc\/","title":{"rendered":"Vai tr\u00f2 c\u1ee7a su\u1ea5t \u0103n tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc trong ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u1ec3 ch\u1ea5t v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 h\u1ecdc sinh"},"content":{"rendered":"

M\u1ed9t b\u1eefa \u0103n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng không ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n là “\u0103n cho no b\u1ee5ng” mà còn là n\u1ec1n t\u1ea3ng cho s\u1ee9c kh\u1ecfe, trí tu\u1ec7 và nhân cách c\u1ee7a th\u1ebf h\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng lai. Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh các tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc hi\u1ec7n nay, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t là mô hình bán trú ngày càng ph\u1ed5 bi\u1ebfn, vi\u1ec7c t\u1ed5 ch\u1ee9c su\u1ea5t \u0103n khoa h\u1ecdc, dinh d\u01b0\u1ee1ng, an toàn tr\u1edf thành y\u1ebfu t\u1ed1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh giúp h\u1ecdc sinh phát tri\u1ec3n toàn di\u1ec7n. Bài vi\u1ebft này phân tích sâu vai trò c\u1ee7a su\u1ea5t \u0103n tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc trong quá trình hình thành th\u1ec3 ch\u1ea5t và trí tu\u1ec7 h\u1ecdc sinh Vi\u1ec7t Nam, kèm theo nh\u1eefng ví d\u1ee5 th\u1ef1c t\u1ebf và nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh t\u1eeb chuyên gia dinh d\u01b0\u1ee1ng h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng.<\/strong><\/p>\n

\"su\u1ea5t<\/strong><\/p>\n

1. B\u1eefa \u0103n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng – y\u1ebfu t\u1ed1 n\u1ec1n t\u1ea3ng cho phát tri\u1ec3n th\u1ec3 ch\u1ea5t h\u1ecdc sinh<\/h3>\n

Phát tri\u1ec3n th\u1ec3 ch\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecdc sinh ph\u1ee5 thu\u1ed9c vào nhi\u1ec1u y\u1ebfu t\u1ed1 nh\u01b0 di truy\u1ec1n, v\u1eadn \u0111\u1ed9ng, gi\u1ea5c ng\u1ee7 và \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t là dinh d\u01b0\u1ee1ng. V\u1edbi h\u1ecdc sinh bán trú, su\u1ea5t \u0103n tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc chi\u1ebfm t\u1eeb 40-60% kh\u1ea9u ph\u1ea7n dinh d\u01b0\u1ee1ng h\u1eb1ng ngày. N\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf h\u1ee3p lý, b\u1eefa \u0103n này s\u1ebd góp ph\u1ea7n l\u1edbn trong vi\u1ec7c \u0111\u1ea3m b\u1ea3o n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng, protein, vitamin và khoáng ch\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft cho giai \u0111o\u1ea1n t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng.<\/p>\n

Theo khuy\u1ebfn ngh\u1ecb c\u1ee7a Vi\u1ec7n Dinh d\u01b0\u1ee1ng Qu\u1ed1c gia, m\u1ed9t su\u1ea5t \u0103n tr\u01b0a cho h\u1ecdc sinh ti\u1ec3u h\u1ecdc c\u1ea7n cung c\u1ea5p kho\u1ea3ng 600-700 kcal, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng 30-35% t\u1ed5ng nhu c\u1ea7u n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng trong ngày. Th\u1ef1c t\u1ebf cho th\u1ea5y, nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc áp d\u1ee5ng mô hình su\u1ea5t \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ea9n hóa \u0111ã giúp c\u1ea3i thi\u1ec7n rõ r\u1ec7t t\u1ea7m vóc và cân n\u1eb7ng c\u1ee7a h\u1ecdc sinh sau 6 tháng.<\/p>\n

Ví d\u1ee5, Tr\u01b0\u1eddng Ti\u1ec3u h\u1ecdc Nguy\u1ec5n Siêu (Hà N\u1ed9i) h\u1ee3p tác v\u1edbi \u0111\u01a1n v\u1ecb cung c\u1ea5p su\u1ea5t \u0103n chuyên nghi\u1ec7p, th\u1ef1c \u0111\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c thay \u0111\u1ed5i theo mùa và cân \u0111\u1ed1i 4 nhóm th\u1ef1c ph\u1ea9m chính (tinh b\u1ed9t – \u0111\u1ea1m – rau xanh – trái cây). Sau m\u1ed9t n\u0103m tri\u1ec3n khai, t\u1ef7 l\u1ec7 h\u1ecdc sinh b\u1ecb suy dinh d\u01b0\u1ee1ng gi\u1ea3m t\u1eeb 8,2% xu\u1ed1ng còn 3,5%, trong khi chi\u1ec1u cao trung bình t\u0103ng 1,8 cm – cao h\u01a1n m\u1ee9c t\u0103ng trung bình toàn thành ph\u1ed1.<\/p>\n

Bên c\u1ea1nh \u0111ó, vi\u1ec7c cung c\u1ea5p th\u1ef1c ph\u1ea9m s\u1ea1ch, ngu\u1ed3n g\u1ed1c rõ ràng còn giúp ng\u0103n ng\u1eeba nguy c\u01a1 ng\u1ed9 \u0111\u1ed9c và b\u1ec7nh lý tiêu hóa. \u1ede các khu v\u1ef1c ngo\u1ea1i thành ho\u1eb7c tr\u01b0\u1eddng công, n\u1ebfu không \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n lý ch\u1eb7t ch\u1ebd, vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng nguyên li\u1ec7u giá r\u1ebb, thi\u1ebfu ki\u1ec3m soát v\u1ec7 sinh d\u1ec5 d\u1eabn \u0111\u1ebfn h\u1eadu qu\u1ea3 nghiêm tr\u1ecdng cho s\u1ee9c kh\u1ecfe h\u1ecdc sinh.<\/p>\n

2. M\u1ed1i liên h\u1ec7 gi\u1eefa dinh d\u01b0\u1ee1ng và phát tri\u1ec3n trí tu\u1ec7<\/h3>\n

Không ít ph\u1ee5 huynh và nhà tr\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 t\u1eadp trung vào vi\u1ec7c h\u1ecdc mà quên r\u1eb1ng, trí tu\u1ec7 không th\u1ec3 phát tri\u1ec3n n\u1ebfu não b\u1ed9 thi\u1ebfu n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng. Tr\u1ebb em có nhu c\u1ea7u dinh d\u01b0\u1ee1ng cho não r\u1ea5t cao, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t là omega-3, s\u1eaft, k\u1ebdm, vitamin B6, B12 và axit folic – các y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ea5u thành t\u1ebf bào th\u1ea7n kinh và giúp d\u1eabn truy\u1ec1n tín hi\u1ec7u não hi\u1ec7u qu\u1ea3.<\/p>\n

M\u1ed9t kh\u1ea3o sát c\u1ee7a Vi\u1ec7n Dinh d\u01b0\u1ee1ng n\u0103m 2023 cho th\u1ea5y, 27% h\u1ecdc sinh ti\u1ec3u h\u1ecdc \u1edf Vi\u1ec7t Nam có ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0103n thi\u1ebfu omega-3 và 32% thi\u1ebfu s\u1eaft – hai d\u01b0\u1ee1ng ch\u1ea5t \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1eadp trung và ghi nh\u1edb. Các tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc có su\u1ea5t \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf riêng cho t\u1eebng nhóm tu\u1ed5i, b\u1ed5 sung cá h\u1ed3i, tr\u1ee9ng, \u0111\u1eadu nành, rau xanh, \u0111ã ghi nh\u1eadn \u0111i\u1ec3m trung bình môn Toán và Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t t\u0103ng \u0111áng k\u1ec3 sau m\u1ed7i h\u1ecdc k\u1ef3.<\/p>\n

Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, t\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng Qu\u1ed1c t\u1ebf Nam Sài Gòn, các su\u1ea5t \u0103n tr\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c chia thành 3 nhóm: t\u0103ng c\u01b0\u1eddng trí não (giàu omega-3, tr\u1ee9ng, s\u1eefa chua), t\u0103ng s\u1ee9c \u0111\u1ec1 kháng (rau c\u1ee7 qu\u1ea3 t\u01b0\u01a1i) và ph\u1ee5c h\u1ed3i n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng sau v\u1eadn \u0111\u1ed9ng (tinh b\u1ed9t nguyên cám). Sau 2 n\u0103m tri\u1ec3n khai, giáo viên nh\u1eadn th\u1ea5y h\u1ecdc sinh t\u1eadp trung h\u01a1n trong gi\u1edd h\u1ecdc, gi\u1ea3m tình tr\u1ea1ng bu\u1ed3n ng\u1ee7 bu\u1ed5i chi\u1ec1u, và kh\u1ea3 n\u0103ng ghi nh\u1edb nhanh h\u01a1n.<\/p>\n

T\u1eeb \u0111ó, có th\u1ec3 th\u1ea5y su\u1ea5t \u0103n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng không ch\u1ec9 là b\u1eefa \u0103n cung c\u1ea5p n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng mà là “li\u1ec1u thu\u1ed1c” nuôi d\u01b0\u1ee1ng trí tu\u1ec7, h\u1ed7 tr\u1ee3 h\u1ecdc sinh \u0111\u1ea1t hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u1ecdc t\u1eadp cao h\u01a1n.<\/p>\n

\"su\u1ea5t<\/p>\n

3. Su\u1ea5t \u0103n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng – n\u01a1i hình thành thói quen \u0103n u\u1ed1ng lành m\u1ea1nh<\/h3>\n

Ngoài y\u1ebfu t\u1ed1 dinh d\u01b0\u1ee1ng, su\u1ea5t \u0103n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng còn \u0111óng vai trò quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c hình thành thói quen \u0103n u\u1ed1ng khoa h\u1ecdc. Tr\u1ebb em d\u1ec5 b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng b\u1edfi môi tr\u01b0\u1eddng xung quanh. N\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn \u0103n \u0111úng cách, tr\u1ebb s\u1ebd h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c cách cân b\u1eb1ng các nhóm th\u1ef1c ph\u1ea9m, bi\u1ebft \u0103n \u0111\u1ee7 rau, h\u1ea1n ch\u1ebf \u0111\u1ed3 chiên rán và n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt có gas.<\/p>\n

M\u1ed9t ví d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n hình là mô hình “B\u1eefa \u0103n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng thông minh” do B\u1ed9 Giáo d\u1ee5c và T\u1ed5 ch\u1ee9c Y t\u1ebf Th\u1ebf gi\u1edbi tri\u1ec3n khai t\u1ea1i Hà N\u1ed9i và \u0110à N\u1eb5ng. Trong mô hình này, h\u1ecdc sinh \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u1ebfn khích l\u1ef1a ch\u1ecdn món \u0103n theo b\u1ea3ng dinh d\u01b0\u1ee1ng, t\u1ef1 chia kh\u1ea9u ph\u1ea7n phù h\u1ee3p v\u1edbi nhu c\u1ea7u n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng cá nhân. K\u1ebft qu\u1ea3 sau 1 n\u0103m cho th\u1ea5y, t\u1ef7 l\u1ec7 tr\u1ebb th\u1eeba cân gi\u1ea3m 12%, tr\u1ebb \u0103n \u0111\u1ee7 rau t\u0103ng g\u1ea5p \u0111ôi so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n

Nh\u1eefng thói quen này n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c duy trì s\u1ebd t\u1ea1o n\u1ec1n t\u1ea3ng cho m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 h\u1ecdc sinh bi\u1ebft trân tr\u1ecdng s\u1ee9c kh\u1ecfe, hi\u1ec3u giá tr\u1ecb c\u1ee7a dinh d\u01b0\u1ee1ng và tránh \u0111\u01b0\u1ee3c các b\u1ec7nh mãn tính nh\u01b0 béo phì, ti\u1ec3u \u0111\u01b0\u1eddng, gan nhi\u1ec5m m\u1ee1 t\u1eeb s\u1edbm.<\/p>\n

4. Khía c\u1ea1nh tâm lý – xã h\u1ed9i c\u1ee7a b\u1eefa \u0103n tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc<\/h3>\n

B\u1eefa \u0103n tr\u01b0a \u1edf tr\u01b0\u1eddng không ch\u1ec9 là th\u1eddi gian n\u1ea1p n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng mà còn là kho\u1ea3nh kh\u1eafc giao ti\u1ebfp xã h\u1ed9i. Khi tr\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0103n cùng b\u1ea1n bè trong môi tr\u01b0\u1eddng tích c\u1ef1c, hành vi xã h\u1ed9i, k\u1ef9 n\u0103ng chia s\u1ebb, t\u1ef1 ph\u1ee5c v\u1ee5 và ý th\u1ee9c t\u1eadp th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c hình thành t\u1ef1 nhiên.<\/p>\n

Theo nghiên c\u1ee9u c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc S\u01b0 ph\u1ea1m TP. HCM, nh\u1eefng h\u1ecdc sinh \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u1ebfn khích t\u1ef1 l\u1ea5y ph\u1ea7n \u0103n, d\u1ecdn khay, gi\u1eef gìn v\u1ec7 sinh sau b\u1eefa \u0103n có xu h\u01b0\u1edbng ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng và k\u1ef7 lu\u1eadt h\u01a1n trong h\u1ecdc t\u1eadp. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, \u1edf nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc ch\u1ec9 coi su\u1ea5t \u0103n là nhi\u1ec7m v\u1ee5 “cho xong”, h\u1ecdc sinh d\u1ec5 có tâm lý l\u1ec7 thu\u1ed9c và thi\u1ebfu k\u1ef9 n\u0103ng t\u1ef1 l\u1eadp.<\/p>\n

Do \u0111ó, vai trò c\u1ee7a nhà tr\u01b0\u1eddng và \u0111\u01a1n v\u1ecb cung c\u1ea5p su\u1ea5t \u0103n không ch\u1ec9 d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf “n\u1ea5u và ph\u1ee5c v\u1ee5” mà còn c\u1ea7n t\u1ea1o d\u1ef1ng v\u0103n hóa \u0103n u\u1ed1ng lành m\u1ea1nh – n\u01a1i m\u1ed7i b\u1eefa \u0103n là m\u1ed9t bài h\u1ecdc nh\u1ecf v\u1ec1 k\u1ef9 n\u0103ng s\u1ed1ng, trách nhi\u1ec7m và nhân cách.<\/p>\n

5. Thách th\u1ee9c trong t\u1ed5 ch\u1ee9c su\u1ea5t \u0103n tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc hi\u1ec7n nay<\/h3>\n

M\u1eb7c dù vai trò c\u1ee7a su\u1ea5t \u0103n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u0111ã \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf tri\u1ec3n khai v\u1eabn còn nhi\u1ec1u khó kh\u0103n. M\u1ed9t trong nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u1edbn nh\u1ea5t là chênh l\u1ec7ch ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng gi\u1eefa các tr\u01b0\u1eddng<\/strong>. Các tr\u01b0\u1eddng t\u01b0 th\u1ee5c ho\u1eb7c qu\u1ed1c t\u1ebf có \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n th\u01b0\u1eddng thuê \u0111\u01a1n v\u1ecb cung c\u1ea5p su\u1ea5t \u0103n chuyên nghi\u1ec7p, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o ngu\u1ed3n th\u1ef1c ph\u1ea9m, quy trình ch\u1ebf bi\u1ebfn chu\u1ea9n HACCP. Trong khi \u0111ó, nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng công l\u1eadp vùng xa v\u1eabn ph\u1ea3i t\u1ef1 t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ebfp \u0103n v\u1edbi trang thi\u1ebft b\u1ecb thô s\u01a1, thi\u1ebfu nhân s\u1ef1 chuyên môn.<\/p>\n

Ngoài ra, vi\u1ec7c thi\u1ebfu ki\u1ec3m tra \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 và minh b\u1ea1ch thông tin dinh d\u01b0\u1ee1ng<\/strong> khi\u1ebfn ph\u1ee5 huynh khó yên tâm. M\u1ed9t s\u1ed1 ph\u1ee5 huynh ph\u1ea3n ánh tình tr\u1ea1ng món \u0103n l\u1eb7p l\u1ea1i, thi\u1ebfu rau, th\u1ef1c \u0111\u01a1n không cân \u0111\u1ed1i gi\u1eefa các nhóm ch\u1ea5t. \u0110ây là v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc ph\u1ee5c b\u1eb1ng quy trình ki\u1ec3m soát ch\u1eb7t ch\u1ebd, công khai th\u1ef1c \u0111\u01a1n hàng tu\u1ea7n và c\u1eadp nh\u1eadt \u0111ánh giá dinh d\u01b0\u1ee1ng rõ ràng.<\/p>\n

V\u1ec1 m\u1eb7t pháp lý, dù B\u1ed9 Y t\u1ebf \u0111ã ban hành “H\u01b0\u1edbng d\u1eabn b\u1eefa \u0103n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng” t\u1eeb n\u0103m 2019, song ch\u01b0a có c\u01a1 ch\u1ebf giám sát th\u1ef1c thi \u0111\u1ed3ng b\u1ed9. \u0110i\u1ec1u này d\u1eabn \u0111\u1ebfn kho\u1ea3ng cách l\u1edbn gi\u1eefa lý thuy\u1ebft và th\u1ef1c t\u1ebf, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1ea1i các tr\u01b0\u1eddng nh\u1ecf ho\u1eb7c khu v\u1ef1c nông thôn.<\/p>\n

\"su\u1ea5t<\/p>\n

6. Gi\u1ea3i pháp nâng cao ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng su\u1ea5t \u0103n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng<\/h3>\n

\u0110\u1ec3 su\u1ea5t \u0103n tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc th\u1eadt s\u1ef1 tr\u1edf thành \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c phát tri\u1ec3n th\u1ec3 ch\u1ea5t và trí tu\u1ec7, các chuyên gia \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t m\u1ed9t s\u1ed1 gi\u1ea3i pháp:<\/p>\n